news-details

وعده های بی عمل شهرداری تهران در بازسازی خانه نیما یوشیج

بعد از گذشت دو سال از نخستین خبر در رابطه با خرید خانه نیما یوشیج در تهران، اما روند کند بازسازی این بنای تاریخی ارزشمند، مورد انتقاد فعالان حوزه میراث فرهنگی قرار گرفته است.

به گزارش گام نو؛ طولانی شدن روند بازسازی و مرمت خانه نیما یوشیج  توسط سازمان زیباسازی شهر تهران این روزها مورد انتقاد فعالان حوزه میراث فرهنگی از جمله رئیس کمیته میراث فرهنگی و گردشگری شورای شهر تهران قرار گرفته است. به گفته حسن خلیل آبادی؛ پس از خرید خانه نیما یوشیج این مکان برای مرمت و بازسازی به سازمان زیباسازی شهرداری تحویل داده شد اما درحال حاضر از این سازمان گله‌مند هستیم چراکه مراحل بازسازی این خانه بسیار طولانی و دیرتر از موعد مقرر شده است.

این عضو شورای شهر تهران در این باره به خبرگزاری برنا گفته است: خانه این شاعر در ابتدا قرار بود فروخته و پس از تخریب به خانه‌های چند طبقه مسکونی تبدیل شود اما خوشبختانه شورا به سرعت متوجه این موضوع شد و تصمیم به خرید این خانه از فرزند نیما یوشیج و احیاء آن گرفت و خوشبختانه این بنا از تخریب در امان ماند.

به گفته وی؛ پس از خرید خانه نیما یوشیج این مکان برای مرمت و بازسازی به سازمان زیباسازی شهرداری تحویل داده شد اما درحال حاضر از این سازمان گله‌مند هستیم چراکه مراحل بازسازی این خانه بسیار طولانی و دیرتر از موعد مقرر شده است و با اینکه مرمت این خانه درحال انجام است و بخشی از سقف و فضای داخلی خانه بازسازی شده است اما متاسفانه این روند کمی کند پیش می‌رود.

بلاتکلیفی مرمت خانه نیما یوشیج

سال 98 بود که خانه تاریخی نیما یوشیج واقع در محله دزاشیب تهران به قیمت 13 و نیم میلیارد تومان توسط سازمان زیباسازی شهر تهران خریداری شد تا با بازسازی و مرمت به خانه شعر تهران تبدیل شود.

مرمت خانه جلال و سیمین در همسایگی خانه نیما یوشیج و تبدیل ان به خانه موزه باعث شدتا فعالان میراث فرهنگی و رسانه ها نسبت به تعیین تکلیف این ملک با همکاری میراث فرهنگی و شهرداری تهران تاکید کنند. طبق وعده ای که شهرداری تهران داده بود قرا بود تا مرمت این خانه تاریخی آغاز شود اما کندی این روند باعث شد تا وعده افتتاح این خانه از سوی مدیریت شهری عملی نشود.

البته خرید این خانه از مالک خصوصی چندان برای شهرداری تهران آسان نبود و بعد از ماه ها چانه زنی بالاخره سازمان زیباسازی شهر تهران توانست به مبلغ 13.5 میلیارد تومان این ملک تاریخی را که سقف آن فروریخته و درختان آن به دلیل بی توجهی خشکیده شده بود؛ خریداری کند.

تابستان 98 بود که ضمن بازدیدی که رئیس کمیسیون اجتماعی و فرهنگی و رئیس کمیته میراث فرهنگی شورای شهر تهران با خبرنگاران از این ملک تاریخی داشتند، قرار شد تا به زودی مرمت آن آغاز و بعد از پایان یافتن آن، این بنا در اختیار اخالی شعر و ادب قرار گیرد.

اما آنطور که حسن حلیل آبادی به باشگاه خبرنگاران جوان اعلام کرده بود، بعد از این بازدید درهای این ملک تاریخی بسته و معلوم نشد که مراحل بازسازی آن در چه مرحله ای قرار دارد. اواسط سال ۹۸ کار بازسازی شروع شد و به طور طبیعی باید پس از یک سال و نیم به اتمام می‌رسید.

این عضو شورای شهر تهران یادآور شدهاست: دلیل تاخیر در بازسازی این خانه تاریخی مسائل مالی و تامین بودجه مورد نیاز پروژه بوده است.

ناپدید شدن مرمتگران خانه نیما در زمان شروع کرونا

ناپدید شدن مرمتگرانِ خانه نیما را شاید از اوایل امسال گوشزد کرده بودند، خانه‌ای که برخی می‌گویند قبل از شیوع کرونا هم دیگر مرمتگر به چشم ندید تا همین روز گذشته ۱۱ دی که دو نفر به ظاهر مسوول یا کارشناس به خانه سر زدند، ولی هیچ کدام دلیلی برای ریزش نکردن سقفی که بیش از یک سال از شروع آوار شدنش در میانه‌ی خانه می‌گذرد، نیست.

خانه نیما یوشیج - پدر شعر نو فارسی – که در طول حدود سه سال گذشته دردسرها و حاشیه‌های مختلفی را تجربه کرد، از خروج از ثبت خانه گرفته تا مالکی که می‌خواست آن را تخریب کند و در نهایت فکر ایجاد سفره‌خانه به سرش افتاد تا خریدِ خانه توسط سازمان زیباسازی و قول‌هایی که برای مرمت و احیای آن در خرداد سال گذشته توسط رییس سازمان زیباسازی متبوعِ آن، هنوز در سکوت راهی جز متروکه شدن بیشتر ندارد و گاهی صدای اعتراضِ علاقمندان به نیما و هنرهایش این خانه از فراموشی کامل نجات می‌دهد.

محمد عظیمی - نیماپژوه و نماینده‌ انجمن‌های دوستداران میراث فرهنگی مازندران  -که از زمان متروکه بودن خانه نیما نسبت به این وضعیت چندین بار اعتراض کرده بود، این بار بعد از بررسی‌هایی که در طول چند ماه گذشته نسبت به سرنوشت این بنای تاریخی و مکان رویداد مهم درحوزه شعر فارسی داشت، از حناچی شهردار تهران خواست تا بدون هیچ هیاهوی تبلیغاتی، خانه نیما را از وضعیت کنونی نجات دهند، خانه‌ای که در طول دو سال گذشته هر بار به دلیلی مرمت و ساماندهی آن متوقف شده و گویا یک لایه تاریخی از آن کم می‌شود.

او در ابتدای یادداشت خود که به صورت اختصاصی در اختیار خبرگزاری ایسنا قرار داده بود، نخست جمله‌ای را به نقل از نیما یوشیج آورده که «در تمام این اراضیِ وسیع، یک خانه ی کوچک هم که اختیارِ آن با من باشد، ندارم» و سپس یادداشت خود را این طور ادامه داده است.

«شصت و یک سال از خاموشی پدر شعر نوین ایران گذشته است، اما برای بزرگمردی که نام بلندش در لیست مشاهیر جهان به ثبت رسیده، چه کار شایسته‌ای کرده‌ایم!

جناب آقای حناچی! نمی‌توان به همت بلند شما در خرید خانه‌ی نیما که فراز و فرودهایی را پشت سر گذاشته و دلهره‌ی تخریب را به نوید ایجاد موزه‌ای درخورِ یگانه خانه‌ی شاعر در پایتخت ایران تبدیل کرد، بی‌اعتنا باشیم. اما تا گشایش آن خانه چقدر باید منتظر بود تا وعده‌های سازمان زیر نظر شما و شهرداری تهران به نتیجه‌ای عملی برسد؟

از ۱۰ خرداد ماه سال ۱۳۹۸ تاکنون چند بار وعده افتتاح خانه – موزه نیما یوشیج توسط سازمان زیباسازی داده شده است؟

در ۱۸ خرداد ماه سال ۱۳۹۸ اعلام شد که خانه نیما یوشیج همزمان با روز میلاد این شاعر یعنی ۲۱ آبان رسما افتتاح می‌شود.

یکم آبان ماه مدیرعامل سازمان زیباسازی اعلام کرد که "به دلیل تداخلی که در انجام برخی کارها داشتیم، نتوانستیم در نیمه نخست امسال اقدامات مورد نیاز برای ساماندهی و تجهیز خانه نیما یوشیج را به نتیجه برسانیم.... به دلیل تداخل در برخی از پروژه‌ها، مانند افتتاح خانه‌ تاریخی «مینایی» به عنوان موزه «ولی‌عصر (عج)» و خانه‌موزه معماری«لرزاده» که تصمیم بر افتتاح آن‌ها در هفته تهران بود، فرصت برای تهیه‌ ساماندهی خانه نیما فراهم نشد، بنابراین تلاش می‌کنیم خانه نیما را با کاربری فرهنگی مناسب تا پایان سال آماده کنیم."

۲۱ آبان نیز سازمان زیباسازی به عنوان متولی مرمت خانه نیما اعلام کرد که «۲۴ تیم اجرایی در کار مرمت و بازسازی خانه نیما مشغول به فعالیت هستند و ما در سازمان زیباسازی شهرداری تیمی را به کار گرفتیم تا سقف و شیروانی خانه نیما را در بازه زمانی کوتاه ایمن‌سازی کند، زیرا این احتمال وجود داشت با توجه به شروع بارش و وزیدن باد ریزش سقف رخ دهد. تیمی تخصصی روی مرمت در و پنجره خانه، تیمی دیگر مشغول تراشیدن سیمان‌های کشیده شده روی آجرهای خانه هستند و برنامه ریزی ما به این گونه است که دیگر تیم‌های مرمت و بازسازی با پیشرفت پروژه به کار اضافه شوند.»

چند روز بعد یعنی ۲۵ آبان سیاوش صابری - عضو هیأت علمی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران و یکی از افرادی که در زمان مرمت این بنا مسئولیت داشت – در مصاحبه‌ای اعلام کرد «در گام اول نقشه‌برداری بنا را در حال انجام دارد و یکسری اقدامات حفاظت اضطراری نظیر احیای بخش‌هایی از پشت‌بام، شبکه ناودان‌ها و مرمت بخش‌هایی از شیروانی‌هایی که دچار مشکل شده بود به جهت ضروری بودن انجام شده است.»

۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۹ مدیر عامل سازمان زیبا سازی شهرداری تهران در تشریح آخرین وضعیت مرمت و بازسازی خانه نیما یوشیج واقع در منطقه ۱ تهران با اشاره به این نکته که به همراه حجت نظری عضو شورای شهر تهران از مراحل مرمت و بازسازی خانه نیما بازدیدی انجام شد، گفت: «در حال حاضر کار مرمت و بازسازی خانه نیما بر اساس برنامه ریزی از پیش تعیین شده در حال انجام است و امیدوارم بتوانیم بر اساس برنامه ریزی انجام شده تا ۳ ماه آینده کار مرمت و بازسازی خانه نیما یوشیج را تمام کنیم.»

در تاریخ ۲۰ شهریور ۹۹ محمد جواد حق شناس- رییس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران - از خانه نیما بازدیدی داشته و از این که هیچ اتفاقی برای این خانه نیفتاده ،گلایه کرده است. او طی پیامی تصویری اعلام کرد که «با وجود گذشت یک سال و نیم از تملک خانه نیما یوشیج، متأسفانه همکاران من در شهرداری و حوزه مدیریت شهری نتوانسته‌اند تعهدات خود را در رابطه با مرمت و آماده سازی این مجموعه بر اساس انتظاراتی که کمیسیون فرهنگی شورا داشته، انجام دهند. او با اظهار تأسف از اینکه برنامه برای بازسازی این خانه به کندی پیش رفته است، گفت: به خاطر این اتفاق از طرف کمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران از مردم عذرخواهی می‌کنم، زیرا این رویکرد قابل انتظار ما نیست.»

پنجم آذر نیز سمیه فدایی نژاد - سرپرست معاونت فنی و طرح‌های شهری سازمان زیباسازی شهر تهران - اعلام کرد که «روند تهیه طرح آن از مهرماه سال جاری آغاز شده و با توجه به نیازهای بنا و بر اساس طرح‌های مشاور و همچنین به منظور جلوگیری از آسیب به بنا، عملیات حفاظت و مرمت اضطراری شامل مرمت و استحکام‌بخشی سقف و ستون‌های آن آغاز شده است.»

حق‌شناس اما در مصاحبه پنجم دی نسبت به رها شدن خانه نیما و عملکرد عمرانی سازمان زیباسازی اعلام کرده است: «بازسازی خانه نیما آغاز شده است. عملکرد سازمان زیباسازی در حوزه عمرانی هم در حد انتظار من نبوده است. درباره این سازمان هم به مشکل مالی برخورد کردیم. در عین حال ساختار به شدت بروکراتیکی دارد. درباره خانه نیما وقتی تملک شکل می‌گیرد بازسازی آن وارد یک روند طولانی شده و بالا و پایین‌ها و سختگیری‌های زیادی دارد، من متوجه این روند نشده و تعجب می‌کنم. این یعنی سازمان هنوز نتوانسته با نیازهای شهری خود را تطبیق دهد که مسیرها بتوانند روان تر، دقیق‌تر و منظم‌تر جلو بروند.»

جناب آقای شهردار و اعضای شورای شهر تهران که از چهره‌های برجسته فرهنگ و میراث کشور بوده و سوابق مدیریت کلان این بخش را سال‌ها برعهده داشته‌اید!

باید از این همه تعلل تعجب کرد که با مدیریت کلان و حضور مستقیم شما، خانه شاعری جهانی پس از وعده‌های بسیار همچنان اسفبار است. گویا سازمان زیباسازی به هنگام تولد و خاموشی نیما به یاد این خانه می‌افتد. کما این‌که در شب تولد نیما شروع به تخلیه نخاله می‌کنند و الوارهای چوبی را در میان حیاط قرار می‌دهند.

باور کنید خانه ی نیما نیاز به زیباسازی ندارد و سازمان توسعه فضاهای فرهنگی که متولی چندین خانه‌ی تاریخی از جمله خانه – موزه جلال آل احمد بوده، باید تجربه شایسته‌تری را در کارنامه‌ی خود داشته باشد.

هیاهوی تبلیغاتی و بدون عمل را دیگر نمی‌توان باور کرد. چگونه می‌شود که در آبان ماه سال ۱۳۹۸ عضو هیأت علمی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران اعلام می‌کند که « یکسری اقدامات حفاظت اضطراری نظیر احیای بخش‌هایی از پشت‌بام، شبکه ناودان‌ها و مرمت بخش‌هایی از شیروانی‌هایی که دچار مشکل شده بود به جهت ضروری بودن انجام گرفته است»، در حالی که امروز از ناودان و شیروانی خبری نیست.

جناب آقای حناچی! ما نگرانیم که پس از این همه وعده‌ی بی‌سرانجام، سرنوشت خانه‌ی نیما چه می‌شود! آیا شرکت طرف قرارداد با سازمان زیباسازی از اطلاعات لازم برای مرمت این بنا بهره‌مند است؟ چرا باید کسانی که تخصصی در مرمت خانه‌های تاریخی ندارند، مورد استفاده قرار بگیرند؟ شما به عنوان متخصص این حوزه، مشاور پایان نامه‌ی دانشجویان مرمت بنا هستید و به ظرافت‌های این رشته واقف هستید.

خواهش می کنیم به عنوان شهردار ارزشمند تهران و مهربان خانه‌های تاریخی که هر یک بخشی از هویت و فرهنگ سرزمین ما را به یادگار گذاشته و مامن شخصیت‌های نامدار ایران بوده‌اند را مورد نظارت مستقیم و توجه بیشتر قرار دهید.»

وعده بی عمل شهرداری تهران در بازسازی خانه نیما

این در حالی است که چندی پیش نیز سخنگوی شورای اسلامی شهر تهران در واکنش به عدم احیا و بهره‌برداری خانه نیما در تذکر خود در دویست و شصت و یکمین جلسه شورای شهر تهران اعلام کرده بود: شهرداری اجازه ندهد که به تصمیمات مدیریت شهری به راحت بی توجهی شود و دایما وعده دهیم و اتفاقی نیافتد.

به گفته علی اعطا، شهرداری تهران بالاخره بعد از سال‌ها کشاکش، خانه دزاشیب نیما را خریداری کرد. این خانه در سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. اگرچه یک‌بار با شکایت مالکین وقت از ثبت خارج شد اما بار دیگر در بهمن ۱۳۹۶ به‌عنوان یک اثر واجد ارزش وارد فهرست آثار ملی ایران شد.

او یادآور شده بود: در سال 99در ردیف بودجه‌های داخلی سازمان زیباسازی برای مرمت این خانه مناسبی پیش‌بینی شده اما حالا که در اواخر سال هستیم، هنوز اقدام مؤثری انجام نشده و صرفاً اقدامات حداقلی و اضطراری برای حفاظت انجام شده است.

رئیس کمیته معماری و طرح‌های شهری شورای اسلامی شهر تهران تاکید کرد: ابتدا گفته شد که در روز ۲۱ آبان ۹۸، زادروز نیما عملیات مرمت خانه به اتمام می‌رسد و به عنوان مکانی برای حضور اهالی شعر، فرهنگ و ادبیات به بهره‌برداری خواهد رسید. اوایل آبان ۹۸، گفته شد به دلیل تداخل کاری، در نیمه نخست سال ۹۸ اقدامات مورد نیاز برای ساماندهی و تجهیز خانه نیما یوشیج را به نتیجه نرسید و برخی اقدامات اولیه و اضطراری دیگر انجام شده‌اند.

اعطا با بیان اینکه در ۱۷ اردیبهشت ۹۹ در خبرگزاری‌ها گفته شد امیدواریم بتوانیم بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده تا سه ماه آینده کار مرمت و بازسازی خانه نیما یوشیج را تمام کنیم، عنوان کرد: بار دیگر در تولد بعدی نیما، در آستانه زادروز نیما، گفته شد این خانه تا پایان دوره پنجم شورای شهر و در خرداد ماه افتتاح خواهد شد. اما بررسی‌ها من نشان می‌دهد که به سال تولد نیما نرسید. اکنون به سالگرد درگذشت نیما هم نرسید. به انتهای دوره پنجم هم نخواهد رسید.

به اشتراک گذاری این مطلب!

مطالب مرتبط
نظرات

ارسال دیدگاه